Najczęstsze błędy na etykietach produktów garmażeryjnych to: brak poprawnego wyróżnienia 14 alergenów (Art. 21 UE 1169/2011), naruszenie kolejności w wykazie składników, błędne przeliczanie sodu na sól, zły format tabeli wartości odżywczej (Załącznik XV) oraz stosowanie własnych, nielegalnych zasad zaokrąglania wyników. Kary za fałszowanie informacji handlowej sięgają do 10% przychodu podmiotu.
Za co IJHARS i Sanepid nakładają kary w latach 2025–2026?
Jakość handlowa i prawidłowe znakowanie żywności to obszar podlegający coraz surowszym kontrolom Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W segmencie wyrobów garmażeryjnych i dań gotowych pakowanych na sklepach odsetek uchybień sięga aż 30–40%.
Oto 5 krytycznych błędów, które najczęściej kończą się decyzją administracyjną i karą finansową:
Błąd 1: Błędne graficzne wyróżnianie alergenów
Zgodnie z Art. 21 Rozporządzenia UE 1169/2011, każda substancja alergizująca wymieniona w Załączniku II musi być wyraźnie wyróżniona w wykazie składników za pomocą kroju pisma, stylu (np. pogrubienie) lub koloru tła.
- BŁĄD: wpisanie całej nazwy składnika złożonego pogrubieniem: sos majonezowy (jaja, gorczyca).
- POPRAWNIE: wyróżnienie wyłącznie konkretnej substancji alergizującej: sos majonezowy (jaja, gorczyca), lub przy mące: mąka pszenna.
Błąd 2: Brak zachowania zasady malejącej masy składników
Składniki w wykazie muszą być podane w kolejności malejącej według ich masy ustalonej w momencie ich użycia przy wytwarzaniu produktu. Jeśli mięso wieprzowe stanowi 60% wsadu, a woda 20%, mięso musi znajdować się na pierwszym miejscu. Przesunięcie wody lub dodatków na koniec listy z przyczyn marketingowych jest traktowane jako zatajenie prawdy.
Błąd 3: Przepisywanie sodu zamiast obliczenia soli
Prawo unijne kategorycznie zakazuje podawania zawartości sodu na etykiecie podstawowej. Obowiązkową wartością jest sól. Równanie przeliczeniowe musi być stosowane bezwzględnie:
Jeśli surowiec w specyfikacji ma podaną zawartość 0,4 g sodu w 100 g, na etykiecie musi pojawić się wartość 1,00 g soli.
Błąd 4: Nieprawidłowa kolejność i format w tabeli wartości odżywczej
Załącznik XV do Rozporządzenia UE 1169/2011 narzuca sztywną kolejność prezentacji danych w tabeli:
- 01Wartość energetyczna (kJ i kcal)
- 02Tłuszcz (w tym kwasów tłuszczowych nasyconych)
- 03Węglowodany (w tym cukrów)
- 04Białko
- 05Sól
Zamiana kolejności (np. umieszczenie białka przed tłuszczem) lub podanie wartości energetycznej wyłącznie w kcal (bez kJ) jest bezpośrednim naruszeniem przepisów.
Błąd 5: Samowolne zaokrąglanie wyników
Większość technologów zaokrągla wyniki matematycznie do dwóch miejsc po przecinku. Tymczasem wytyczne Komisji Europejskiej z grudnia 2012 roku precyzyjnie określają progi zaokrągleń:
- Tłuszcz, węglowodany, białko, cukry: poniżej 10 g na 100 g — zaokrąglamy do 0,1 g; od 10 g wyżej — do pełnych gramów (1 g).
- Sól: poniżej 1 g na 100 g — zaokrąglamy do 0,01 g.
- Gdy zawartość kwasów tłuszczowych nasyconych wynosi mniej niż 0,1 g w 100 g, na etykiecie piszemy: „< 0,1 g” lub „0 g”.
Jak Deko chroni sieć sklepów przed mandatami?
Wdrażając oprogramowanie Deko (dekonutrition.pl), eliminujesz czynnik błędu ludzkiego:
- Automatyczny silnik walidacyjny czuwa nad kolejnością składników, przeliczaniem sodu na sól (sód × 2,5) oraz wymaganą strukturą tabeli wg Załącznika XV.
- Algorytm analizy tekstu automatycznie wykrywa 14 alergenów i pogrubia wybraną część wyrazu.
- Wbudowane zasady KE automatycznie stosują legalne zaokrąglenia i dopuszczalne tolerancje.
Zabezpiecz swoje etykiety przed kontrolą IJHARS
Dowiedz się, jak system Deko pomaga zachować 100% zgodności prawnej — poproś o darmowy audyt wzorcowej etykiety.
Poproś o darmowy audyt